Tàu thăm dò Thiên Vấn 2 đến tiểu vệ tinh đồng hành với Trái Đất sau hành trình dài 1 tỷ km

[Jinu]

Trong vũ trụ bao la, hành trình "theo đuổi vì sao" đầy tham vọng của nhân loại vừa đạt đến một cột mốc quan trọng, mở ra cánh cửa mới cho những khám phá sâu sắc về nguồn gốc hệ Mặt Trời.

Cục Vũ trụ Quốc gia Trung Quốc (CNSA) đã công bố vào ngày 6 tháng 7 rằng tàu thăm dò Thiên Vấn 2 (Tianwen-2) đã hoàn thành chặng đường dài khoảng 1 tỷ kilômét trong gần 400 ngày, cuối cùng đã "bắt tay" thành công với mục tiêu của mình – tiểu hành tinh 2016HO3. Thiên Vấn 2 hiện đang ở vị trí cách tiểu hành tinh này khoảng 20 kilômét, sẵn sàng cho giai đoạn tiếp theo của sứ mệnh.

Mục tiêu chính của Thiên Vấn 2 là thăm dò, lấy mẫu từ tiểu hành tinh 2016HO3 và mang về Trái Đất. Sau đó, nó sẽ tiếp tục hành trình khám phá sao chổi vành đai chính 311P. Toàn bộ sứ mệnh này bao gồm 13 giai đoạn bay phức tạp.

Vậy tại sao tiểu hành tinh 2016HO3 lại được chọn làm mục tiêu đầu tiên? Các chuyên gia từ Đài Thiên văn Tử Kim Sơn thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc ví von rằng 2016HO3 giống như một "vệ tinh bán phần" của Trái Đất, một "người bạn đồng hành" trung thành. Tiểu hành tinh này có chu kỳ quay quanh Mặt Trời gần như đồng bộ với Trái Đất, luôn duy trì quỹ đạo ổn định gần hành tinh của chúng ta. Đây là một đặc điểm cực kỳ hiếm gặp trong số hàng triệu thiên thể nhỏ đã biết, thực sự là "ngàn năm có một".

Tiểu hành tinh được xem là những "hóa thạch sống" của hệ Mặt Trời sơ khai, hình thành cách đây khoảng 4,5 tỷ năm và gần như giữ nguyên trạng thái ban đầu. Nghiên cứu 2016HO3 giống như mở ra một cánh cửa nhìn về thời thơ ấu của hệ Mặt Trời, mang giá trị khoa học cực kỳ cao trong việc hé lộ thành phần vật chất, quá trình hình thành và lịch sử tiến hóa ban đầu của hệ.

Trong quá trình tiếp cận, Thiên Vấn 2 đã "gặp gỡ chính xác" 2016HO3, thu thập thành công dữ liệu hình ảnh và sử dụng dữ liệu điều hướng quang học để hiệu chỉnh lịch thiên văn của tiểu hành tinh. Một hình ảnh tiểu hành tinh được chụp vào ngày 2 tháng 7, do Cục Vũ trụ Quốc gia Trung Quốc cung cấp, đã minh chứng cho thành công này. Trước đây, việc xác định vị trí tiểu hành tinh chỉ dựa vào quan sát từ mặt đất có thể có sai số lên đến hàng trăm kilômét. Giờ đây, "đôi mắt tinh tường" của Thiên Vấn 2 đã giảm sai số này xuống chỉ còn mức kilômét.

Vì hiểu biết của chúng ta về 2016HO3 còn rất hạn chế, một điểm đặc biệt của sứ mệnh Thiên Vấn 2 là chiến lược "vừa bay vừa thăm dò vừa đưa ra quyết định". Hình dạng cụ thể của tiểu hành tinh ra sao? Bề mặt của nó là đá cứng hay bụi mềm? Thành phần vật chất của nó là gì? Những câu hỏi chưa có lời giải này đòi hỏi mức độ tự chủ và khả năng thích ứng cực cao từ tàu thăm dò.

Thiên Vấn 2 được trang bị 11 thiết bị khoa học, giống như trang bị cho "nhà thám hiểm liên hành tinh" này một "mắt thần xuyên thấu", "máy phân tích" và "búa địa chất". Những thiết bị này sẽ quét và phân tích toàn diện địa hình, cấu trúc bên trong và thành phần vật chất của tiểu hành tinh, cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng cho giai đoạn lấy mẫu tiếp theo.

Ngoài ra, Thiên Vấn 2 còn sáng tạo trong việc thiết kế ba chế độ lấy mẫu: chạm, lơ lửng và bám dính, nhằm đối phó với các đặc tính bề mặt khác nhau của tiểu hành tinh. Dựa trên kết quả thăm dò thực tế và dưới sự chỉ đạo của đội ngũ mặt đất, Thiên Vấn 2 sẽ lựa chọn phương án an toàn và hiệu quả nhất để thu thập những mẫu vật quý giá từ tiểu hành tinh.

Từ Thiên Vấn 1 "thăm dò Hỏa tinh" đến Thiên Vấn 2 "theo đuổi tiểu hành tinh", bước tiến của chương trình thăm dò hành tinh Trung Quốc ngày càng vững chắc. Theo Qianlong.com, tàu thăm dò Thiên Vấn 2 hiện đang trong tình trạng tốt. Trong thời gian tới, nó sẽ dần tiến hành các cuộc thăm dò khoa học chi tiết hơn để chuẩn bị cho việc lấy mẫu.